NFT và blockchain trong game, esports: Đã chết hay còn sống năm 2026?
NFT và game blockchain không biến mất, nhưng đã thu hẹp rất nhiều so với cơn sốt giai đoạn 2021–2022. Phần lớn dự án "chơi để kiếm tiền" mất người chơi, giá token giảm sâu, và nhiều nhà tài trợ crypto rời esports. Một số công ty vẫn thử nghiệm blockchain ở mức kín đáo hơn, tập trung vào sở hữu vật phẩm thay vì đầu cơ. Bài viết nhìn lại chặng đường đó và những bài học cho người chơi, đặc biệt ở Việt Nam, nơi từng là tâm điểm của làn sóng này.
Cơn sốt bắt đầu như thế nào
Ý tưởng cốt lõi nghe hấp dẫn: vật phẩm trong game được ghi trên blockchain dưới dạng NFT, người chơi "sở hữu thật" và có thể bán chúng lấy tiền. Mô hình "play-to-earn" hứa hẹn người chơi kiếm thu nhập bằng cách chơi game. Axie Infinity, do một studio có nguồn gốc từ Việt Nam phát triển, trở thành biểu tượng của giai đoạn này, với cộng đồng người chơi lớn ở Đông Nam Á.
Cùng lúc, các sàn giao dịch tiền mã hóa đổ tiền vào tài trợ esports, từ quyền đặt tên đội đến tài trợ giải đấu lớn.
Vì sao mô hình play-to-earn sụp đổ
- Kinh tế phụ thuộc người mới: thu nhập của người chơi cũ đến từ tiền người chơi mới bỏ vào mua nhân vật, vật phẩm. Khi dòng người mới chậm lại, giá trị token giảm và vòng xoáy đi xuống bắt đầu.
- Game không vui: nhiều dự án đặt kiếm tiền lên trước trải nghiệm. Khi không còn lợi nhuận, người chơi rời đi vì không có lý do để ở lại.
- Sự cố bảo mật: năm 2022, cầu nối Ronin gắn với Axie Infinity bị tấn công, thiệt hại hàng trăm triệu USD, làm lung lay niềm tin.
- Thị trường crypto đi xuống: cùng với sự sụp đổ của một số sàn lớn, giá trị tài sản số giảm mạnh.
Tác động tới esports
Sự sụp đổ của sàn FTX cuối năm 2022 kéo theo việc chấm dứt nhiều hợp đồng tài trợ esports, trong đó có thương vụ đặt tên đội từng được công bố với giá trị rất lớn. Bài học cho các đội là phụ thuộc vào nhà tài trợ từ ngành biến động mạnh có thể gây khủng hoảng tài chính. Phân tích chung về rủi ro tài trợ có trong bài tài trợ esports theo nhóm thương hiệu.
Phản ứng của người chơi và nhà phát hành lớn
Cộng đồng game thủ truyền thống phần lớn phản đối NFT. Một số nhà phát hành lớn từng thử nghiệm NFT trong game AAA đã nhận phản ứng tiêu cực mạnh và thu hẹp hoặc dừng dự án. Một số nền tảng phân phối game PC có chính sách không cho phép game dùng blockchain để giao dịch vật phẩm có giá trị tiền. Lý do người chơi phản đối gồm: lo ngại lừa đảo, đầu cơ làm méo mó trải nghiệm, tác động môi trường của một số blockchain thời kỳ đầu và cảm giác game bị biến thành công cụ tài chính.
Phần nào vẫn còn tồn tại
| Hướng đi | Đặc điểm | Tình trạng chung |
|---|---|---|
| Game blockchain thế hệ mới | Nhấn mạnh gameplay, blockchain ẩn phía sau | Một số dự án vẫn phát triển, quy mô nhỏ |
| Vật phẩm sưu tầm số gắn giải đấu | Kỷ niệm, không hứa lợi nhuận | Thử nghiệm rải rác |
| Vé, chứng nhận sự kiện | Dùng blockchain để xác thực | Ứng dụng hạn chế |
| Tài trợ từ công ty crypto | Ít hơn trước, chọn lọc hơn | Vẫn còn ở một số khu vực |
Điều đáng chú ý là nhiều khái niệm từng được gắn với NFT, như sở hữu vật phẩm hay thị trường giao dịch giữa người chơi, đã tồn tại từ trước trong game truyền thống thông qua chợ vật phẩm do nhà phát hành quản lý mà không cần blockchain.
Bài học riêng cho thị trường Việt Nam
Việt Nam từng là một trong những nơi có nhiều người tham gia game blockchain nhất. Không ít người vay tiền mua nhân vật để "cày" token, hoặc tham gia "học bổng" chơi thuê cho chủ tài khoản, với kỳ vọng thu nhập ổn định. Khi giá token giảm, nhiều người mất vốn và phát hiện công việc lặp lại nhiều giờ mỗi ngày không còn đáng giá. Các nhóm kêu gọi đầu tư vào dự án mới cũng xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội, trong đó có không ít dự án lừa đảo.
Bài học quan trọng là phân biệt rõ giữa chơi game để giải trí và tham gia một sản phẩm tài chính rủi ro cao. Khi một trò chơi yêu cầu bạn bỏ tiền trước với lời hứa thu hồi vốn nhanh, đó là dấu hiệu cần dừng lại và tìm hiểu kỹ.
Rủi ro người chơi cần biết
- Lừa đảo: dự án "rug pull" thu tiền rồi biến mất, trang web giả mạo để đánh cắp ví.
- Biến động giá: token và NFT có thể mất phần lớn giá trị trong thời gian ngắn.
- Pháp lý: tại Việt Nam, tiền mã hóa không phải phương tiện thanh toán hợp pháp, và khung pháp lý cho tài sản số vẫn đang được hoàn thiện. Tranh chấp liên quan có thể khó được bảo vệ.
- Bảo mật ví: mất cụm từ khôi phục hoặc ký giao dịch độc hại có thể mất toàn bộ tài sản.
- Kỳ vọng sai: "chơi game kiếm tiền" thường trở thành công việc lặp lại với thu nhập bấp bênh.
Bài viết không khuyến nghị đầu tư vào bất kỳ token, NFT hay dự án nào. Nếu bạn vẫn quan tâm, chỉ dùng số tiền chấp nhận mất hoàn toàn và tìm hiểu kỹ đội ngũ, mã nguồn, mô hình kinh tế của dự án.
Vậy đã chết hay còn sống?
Có thể nói cơn sốt đã chết, nhưng công nghệ vẫn còn được thử nghiệm. Tương lai của blockchain trong game, nếu có, sẽ phụ thuộc vào việc nó giải quyết vấn đề thực sự cho người chơi thay vì tạo ra công cụ đầu cơ. Với esports, các đội và giải đấu giờ thận trọng hơn khi nhận tài trợ từ lĩnh vực này. Dòng vốn trong ngành hiện chuyển sang những hướng khác như nội dung, công nghệ và sự kiện, như phân tích trong bài cơ hội đầu tư trong esports và bài xu hướng đầu tư nền tảng giải trí trực tuyến.
Câu hỏi thường gặp
Axie Infinity còn chơi được không?
Trò chơi vẫn được duy trì và cập nhật, nhưng quy mô người chơi và giá trị token đã giảm rất nhiều so với đỉnh cao. Người mới nên coi đây là trò chơi, không phải nguồn thu nhập.
Game NFT có hợp pháp ở Việt Nam không?
Khung pháp lý về tài sản số tại Việt Nam vẫn đang được hoàn thiện, và tiền mã hóa không được dùng làm phương tiện thanh toán. Người chơi nên tìm hiểu quy định hiện hành và cẩn trọng với rủi ro pháp lý, tài chính.
Vì sao game thủ ghét NFT?
Nhiều người cho rằng NFT biến trò chơi thành công cụ đầu cơ, đi kèm lừa đảo và làm giảm trải nghiệm. Một phần phản ứng cũng đến từ việc các dự án hứa hẹn nhiều nhưng sản phẩm game kém chất lượng.
Bài liên quan

Vốn vùng Vịnh vào esports: Mumtalakat bắt tay TRAIL tháng 11/2026
Quỹ đầu tư quốc gia Bahrain ký thỏa thuận với TRAIL để tìm cơ hội trong thể thao, game và esports. Nội dung thỏa thuận và bức tranh vốn vùng Vịnh cuối 2026.

Esports World Cup 2026 ở Paris: AG.AL vô địch và bài toán tiền
EWC 2026 tại Paris trả 75 triệu USD tiền thưởng, bán 175.000 vé, AG.AL nhận 7 triệu USD. Phân tích số liệu chính thức và mô hình kinh doanh phía sau giải đấu.
Xu hướng đầu tư nền tảng giải trí trực tuyến 2026
Xu hướng đầu tư nền tảng giải trí trực tuyến 2026: thuê bao, video ngắn, game dịch vụ, công cụ sáng tạo, AI và rủi ro pháp lý tại Việt Nam.

Kinh tế học livestream game: Twitch và YouTube Gaming 2026
So sánh cách Twitch và YouTube chia doanh thu cho streamer game, các nguồn thu chính, chi phí ẩn và nền tảng phù hợp cho người làm nội dung Việt.